ข้าว GI

เอกลักษณ์สะท้อนชัดผ่านข้าวทุกเมล็ด

   ความพิเศษของลักษณะภูมิศาสตร์ของแต่ละพื้นที่ ก่อเกิดเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของผลิตภัณฑ์ข้าวในแต่ละพื้นที่ของไทย ซึ่งสามารถบ่งบอกได้ถึงที่มาและคุณสมบัติอันยากจะมีอื่นใดเสมอเหมือน ผ่านการขึ้นทะเบียนเป็นข้าว GI หรือสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indications) เพื่อให้การคุ้มครอง รับรองถึงแหล่งที่มาและคุณภาพของสินค้าชุมชน โดยสังเกตได้จากตราสัญลักษณ์บนผลิตภัณฑ์ข้าวไทย ซึ่งออกให้โดยกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์
   ปัจจุบันมีข้าวไทยที่ขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ และได้รับตราสัญลักษณ์ดังกล่าวแล้ว 8 ชนิด ได้แก่
“ข้าวสังข์หยดเมืองพัทลุง” คือพันธุ์ข้าวกล้องสีแดงเข้ม ที่หยั่งรากในจังหวัดพัทลุง ซึ่งเป็นเมืองอู่ข้าวอู่น้ำของภาคใต้
“ข้าวฮางหอมทองสกลทวาปี” ข้าวกล้องสีเหลืองทองเมล็ดผอมเรียว ต้องได้จากพื้นที่อำเภอวาริชภูมิ อำเภอพังโคน และอำเภออากาศอำนวย จังหวัดสกลนครเท่านั้น
“ข้าวเจ๊กเชยเสาไห้” เป็นผลผลิตจากพื้นที่ภาคกลางของประเทศ ข้าวขาวพื้นแข็งที่มีเปอร์เซ็นต์อมิโลสสูงถึงร้อยละ27-28 หุงสุกร่วนข้าวเป็นตัวและรสชาติดี เกิดจากภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาชั่วลูกชั่วหลาน
“ข้าวเหลืองปะทิวชุมพร” ข้าวพันธุ์หนัก ต้นสูง คอรวงยาว ปลูกในที่ลุ่มและดินเปรี้ยวได้ดี และมีสีขาว เลื่อมมัน เป็นข้าวพันธุ์พื้นเมืองของอำเภอปะทิว
“ข้าวหอมมะลิสุรินทร์” ความนุ่ม ชุ่มลิ้น เมื่อหุงสุกแล้วของข้าวพันธุ์นี้เกิดจากนาข้าวที่ปลูกในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ในช่วงเดือนพฤษภาคม-สิงหาคม
“ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้” ข้าวแสนอร่อยเมล็ดยาวเรียวกว่า 7 มิลลิเมตรหาได้ใน 5 จังหวัดภาคอีสานคือ ร้อยเอ็ด สุรินทร์ ศรีสะเกษ มหาสารคาม และยโสธรเท่านั้น
“ข้าวก่ำล้านนา” ข้าวเหนียวที่มีเมล็ดสีดำ ได้จากข้าวก่ำพันธุ์ดอยสะเก็ด ข้าวก่ำอมก๋อย ข้าวก่ำพะเยา หรือข้าวก่ำพื้นเมืองที่มีคุณภาพดี ในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน 8 จังหวัดคือ เชียงใหม่ เชียงราย ลำปาง ลำพูน แพร่ น่าน พะเยา แม่ฮ่องสอน
“ข้าวเหนียวเขาวงกาฬสินธุ์” ข้าวเหนียวพันธุ์พื้นเมือง ในเขตพื้นที่ปลูกข้าวในจังหวัดกาฬสินธุ์โดยมีลักษณะเฉพาะคือ ข้าวเปลือกเป็นข้าวมีเปลือกสีน้ำตาล ข้าวสารมีสีขาวนวลเป็นข้าวเหนียว เมื่อนึ่งสุกจะหอมและนุ่ม ไม่แฉะติดมือ และรักษาความอ่อนนุ่มไว้ได้นาน ไม่แข็ง
“ข้าวไร่ลืมผัวเพชรบูรณ์” ข้าวเหนียวดำพันธุ์ลืมผัว ปลูกในพื้นที่ระดับความสูง 400-800 เมตรจากระดับน้ำทะเลของจังหวัดเพชรบูรณ์ มีคุณค่าทางโภชนาการสูง หอม นุ่ม อร่อย จนเป็นที่ล่ำลือว่ากินเพลินจนลืมผัว